EMEKLİLERİN ORTAK GELECEĞİ ÇALIŞTAYI

EMEKLİLERİN ORTAK GELECEĞİ ÇALIŞTAYI YAPILDI.

SONUÇ BİLDİRİSİNDE;
"Tüm Emeklilerin Sendikası, DİSK/Devrimci Emekliler Sendikası (Dev Emekli-Sen) ve Emekli
Meclisleri Sendikası'nın çağrısıyla düzenlenen Emeklilerin Ortak Geleceği Çalıştayı, emekli örgütleri,
emek ve meslek örgütleri, demokratik kitle örgütleri, siyasi partiler ve çok sayıda emeklinin katılımıyla
Ankara’da gerçekleştirilmiştir.
Çalıştay boyunca emeklilerin karşı karşıya bulunduğu ekonomik, sosyal ve demokratik sorunlar
değerlendirilmiş, ortak mücadele olanakları ve geleceğe ilişkin ortak örgütlenme perspektifleri
tartışılmıştır.
Bugün Türkiye derinleşen ekonomik kriz, gelir adaletsizliği, yoksullaşma ve demokratik hak
kayıplarının yaşandığı bir süreçten geçmektedir. Bu süreçten en fazla etkilenen kesimlerden biri de
milyonlarca emeklidir.
Emeklilik; uzun yıllar çalışmanın, üretmenin ve prim ödemenin karşılığı olarak insanca yaşamayı
güvence altına alması gereken bir hak iken, bugün milyonlarca emekli açlık ve yoksulluk sınırının
altında yaşam mücadelesi vermektedir.
Çalıştayda yapılan değerlendirmelerde emekliliğin anayasa ve uluslararası sözleşmelerle güvence
altına alınmış temel bir insan hakkı olduğu vurgulanmıştır. Sosyal güvenlik hakkı devredilemez ve
vazgeçilemez bir yurttaşlık hakkıdır.
Ancak yıllardır uygulanan neoliberal politikalar sonucunda sosyal güvenlik sistemi aşındırılmış,
kamusal haklar piyasa ilişkilerine terk edilmiş, emeklilerin yaşam koşulları sürekli geriletilmiştir.
Özellikle 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Yasası ile emekli olma koşulları
ağırlaştırılmış, aylık bağlama oranları düşürülmüş, güncelleme katsayıları emekliler aleyhine düzenlenmiş ve emekli aylıkları giderek erimiştir. Emekliler büyümeden yeterli pay alamaz hale
getirilmiştir.
Aynı sürelerle çalışıp benzer primler ödeyen emekliler arasında farklı dönemlerde uygulanan
mevzuatlar nedeniyle ciddi eşitsizlikler ortaya çıkmıştır. Emeklilik sisteminde adalet duygusunu
zedeleyen bu farklılıkların giderilmesi ortak bir talep olarak öne çıkmıştır.
Çalıştayda emeklilerin yaşadığı yoksulluğun temel nedenlerinden birinin sosyal güvenlik sistemine ve
emeklilere ayrılan kamu kaynaklarının yetersizliği olduğu vurgulanmıştır.
Emekli aylıklarının gerilemesinin en önemli nedenlerinden biri, bütçeden ve Gayri Safi Yurtiçi
Hasıla’dan emeklilere ve sosyal güvenlik sistemine ayrılan payın yetersiz olmasıdır. Dahası, emekliler
ve sosyal güvenlik için ayrılan kamu kaynaklarının payı AKP iktidarları döneminde sistemli biçimde
azaltılmıştır.
Sosyal güvenlik sistemi bir yük değil, sosyal devletin temel sorumluluklarından biridir. Emekliler ve
sosyal güvenlik için yapılan kamu harcamaları ciddi biçimde artırılmalı, bütçeden sosyal güvenlik
sistemine yapılan transferler yükseltilmeli, emekliler ve sosyal güvenlik için hükümet harcamalarının
milli gelire oranı artırılmalıdır.
Bütçe ve Gayri Safi Yurtiçi Hasıla’dan emekliler ve sosyal güvenlik için ayrılan kamu kaynaklarının
oranı hızla OECD ülkeleri ortalamasına ve ardından Avrupa ülkeleri ortalamasına yükseltilmelidir.
Çalıştayda, yıllardır emeklilerin hak kayıplarını meşrulaştırmak için kullanılan “sosyal güvenlik sistemi
kara deliktir” söyleminin gerçeği yansıtmadığı da vurgulanmıştır. Sosyal güvenlik harcamaları bir yük
değil, sosyal devletin temel sorumluluğudur. Bu ülkenin bütçesi büyük ölçüde emekçilerin yarattığı
değerlerden ve halkın ödediği vergilerden oluşmaktadır. Dolayısıyla sosyal güvenlik ve emekliler için
yapılan harcamalar bir maliyet değil, halkın kendi kaynaklarından aldığı paydır. Asıl sorgulanması
gereken; kamu kaynaklarının faiz ödemelerine, rant aktarımına ve çeşitli ayrıcalıklara ayrılması, buna
karşılık emeklilere ve sosyal güvenliğe ayrılan payın yıllar içinde azaltılmış olmasıdır.
Bugün milyonlarca emekli geçinebilmek için yeniden çalışmak zorunda bırakılmaktadır. Emeklilik
dinlenme, sosyal yaşam ve insanca yaşama dönemi olmaktan çıkarılmıştır. Emeklilerin önemli bir
bölümü güvencesiz koşullarda çalışmakta, yaşamlarını sürdürebilmek için ağır bedeller ödemektedir.
Barınma, beslenme, ulaşım, enerji ve bakım hizmetlerine erişim emekliler açısından giderek daha
büyük sorun haline gelmektedir. Emekliler sosyal yaşamdan dışlanmakta, kültürel ve sosyal
faaliyetlere katılım olanaklarını kaybetmektedir.
Sağlık hizmetlerine erişim de giderek zorlaşmaktadır. Katılım ve katkı payları, ilaç harcamaları ve
sağlık hizmetlerinin ticarileştirilmesi emeklilerin yaşamını doğrudan etkilemektedir. Sağlık
hizmetlerinin kamusal, eşit, erişilebilir ve nitelikli olması gerektiği ortak bir görüş olarak ifade edilmiştir.
Çalıştayda emeklilerin örgütlenme ve sendikal hakları da kapsamlı biçimde değerlendirilmiştir.
Yaklaşık otuz yıldır emekliler sendikal örgütlenme hakkı için mücadele etmektedir. Buna rağmen
emekli örgütlenmelerinin çeşitli hukuki ve fiili engellerle karşılaşması demokratik haklar açısından ciddi bir sorun olarak değerlendirilmiştir.
Emeklilerin sendika kurma, örgütlenme, toplu eylem ve toplu sözleşme hakları; uluslararası
sözleşmeler ve evrensel sendikal haklar kapsamında değerlendirilmeli, örgütlenme özgürlüğü
önündeki engeller kaldırılmalıdır.
Katılımcılar, emeklilerin yaşadığı sorunların yalnızca emeklilerin değil, bütün toplumun sorunu olduğu
konusunda ortaklaşmıştır. Çünkü bugünün işçisi, memuru, öğretmeni, mühendisi, sağlık emekçisi ve
asgari ücretlisi yarının emeklisidir.
Bu nedenle emeklilerin mücadelesi; emeğin, sosyal adaletin, eşitliğin ve demokrasinin mücadelesinin
ayrılmaz bir parçasıdır.
KADIN EMEĞİ VE TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTLİĞİ
Çalıştayda kadın emeklilerin yaşadığı sorunlar ayrıca değerlendirilmiştir.
Kadınlar çalışma yaşamında düşük ücret, güvencesizlik ve ayrımcılıkla karşı karşıya kalırken; ev içi
emek, çocuk bakımı, yaşlı ve hasta bakımı gibi görünmeyen emeğin büyük bölümünü üstlenmektedir.
Toplumun yeniden üretimini sağlayan bu emek ekonomik sistem tarafından görünmez kılınmakta ve
sosyal güvenlik sisteminde yeterince karşılık bulmamaktadır.
Bu nedenle kadınlar emeklilik döneminde daha düşük gelirle yaşamakta, yoksulluktan daha fazla
etkilenmekte ve sosyal güvencesizlikle daha yoğun karşı karşıya kalmaktadır.
Çalıştay, görünmeyen kadın emeğinin görünür hale getirilmesini, toplumsal cinsiyet eşitliği
perspektifinin emekli hareketinin bütün çalışmalarında esas alınmasını ve emekli kadınların
örgütlenmesinin güçlendirilmesini gerekli görmektedir.
Bu doğrultuda kadın emeklilerin ekonomik, sosyal ve demokratik sorunlarını daha kapsamlı
değerlendirmek, çözüm önerileri geliştirmek ve mücadele programı oluşturmak amacıyla en kısa
zamanda geniş katılımlı bir Kadın Emekliler Çalıştayı düzenlenmesi kararlaştırılmıştır.
ORTAK TALEPLER
Çalıştay aşağıdaki talepler etrafında ortak mücadele yürütülmesini gerekli görmektedir:
Emekli aylıkları insanca yaşam koşullarını sağlayacak düzeye yükseltilmelidir.
Emekli aylıkları büyümeden ve milli gelir artışından hak ettiği payı almalıdır.
Sosyal güvenlik ve emekliler için bütçeden ayrılan kamu kaynakları artırılmalıdır.
Emekliler ve sosyal güvenlik için yapılan kamu harcamalarının milli gelire oranı yükseltilmelidir.
Bütçe ve milli gelirden emekliler ve sosyal güvenlik için ayrılan kamu kaynakları OECD ülkeleri ve
Avrupa ülkeleri ortalamalarına yükseltilmelidir.
Bayram ikramiyeleri gerçek değerine kavuşturulmalıdır.
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Yasası emekliler lehine yeniden düzenlenmelidir. 
Aylık bağlama oranları yükseltilmelidir.
Güncelleme katsayısında milli gelir artışları daha adil biçimde dikkate alınmalıdır.
Aynı koşullarda emekli olanlar arasındaki eşitsizlikleri giderecek kapsamlı bir intibak düzenlemesi
yapılmalıdır.
Sağlıkta katkı ve katılım payları kaldırılmalıdır.
Sağlık hizmetleri kamusal, erişilebilir ve nitelikli bir hak olarak sunulmalıdır.
Emeklilerin barınma, bakım, ulaşım, enerji ve sosyal yaşam hakları güvence altına alınmalıdır.
Emeklilerin sendika kurma, örgütlenme, toplu sözleşme ve toplu eylem haklarının önündeki engeller
kaldırılmalıdır.
Emeklilerin ekonomik ve sosyal haklarını ilgilendiren karar süreçlerinde emekli örgütleri söz ve karar
sahibi olmalıdır.
ORTAK MÜCADELE VE ÖRGÜTLENME
Çalıştay katılımcıları, emeklilerin yaşadığı sorunların büyüklüğü karşısında ortak mücadele
mekanizmalarının geliştirilmesini zorunlu görmektedir.
Bu doğrultuda;
Emekli örgütleri arasında eşitlik temelinde işbirliğinin geliştirilmesi,
Ortak eylem ve kampanyaların örgütlenmesi,
Yerellerde ortak koordinasyonların oluşturulması,
Deneyim paylaşımının ve dayanışmanın güçlendirilmesi,
Şeffaf ve demokratik ortak karar alma mekanizmalarının geliştirilmesi,
Farklılıkları koruyarak ortak mücadele zeminlerinin büyütülmesi,
gerektiği değerlendirilmiştir.
Çalıştay, emekli örgütleri arasında ortak mücadele ve dayanışmayı geliştirecek, yeni katılımlara açık,
demokratik ve çoğulcu bir koordinasyon mekanizmasının oluşturulmasını gerekli görmektedir. Bu
amaçla çalıştayda ortaya çıkan önerileri değerlendirmek, ortak mücadele programını geliştirmek ve
sonraki adımları planlamak üzere katılımcı kurumların temsilcilerinden oluşacak bir hazırlık ve
koordinasyon sürecinin başlatılması benimsenmiştir.
EMEK VE DEMOKRASİ GÜÇLERİYLE DAYANIŞMA
Çalıştay, emeklilerin mücadelesinin işçilerin, kamu emekçilerinin, kadınların, gençlerin, meslek
örgütlerinin ve demokrasi güçlerinin mücadelesinden ayrı düşünülemeyeceğini vurgulamaktadır.
Temel hak ve özgürlüklere yönelik baskılar, örgütlenme hakkına dönük engellemeler ve demokratik
alanın daraltılması karşısında emek ve demokrasi güçleri arasındaki dayanışmanın büyütülmesi
yaşamsal önemdedir.
Bu nedenle çalıştay, emekten, demokrasiden, laiklikten, sosyal adaletten ve eşitlikten yana tüm
toplumsal kesimleri ortak mücadeleyi büyütmeye çağırmaktadır.
SONUÇ
Emekliler yoksulluğa, güvencesizliğe, yalnızlaştırmaya ve hak gasplarına teslim olmayacaktır.
Ankara’da gerçekleştirilen Emeklilerin Ortak Geleceği Çalıştayı, emekli hareketinin ortak mücadele
iradesini ortaya koymuş ve güçlendirmiştir.
Çalıştay katılımcıları, emeklilerin ekonomik, sosyal, demokratik ve sendikal hakları için ortak
mücadeleyi büyütme kararlılığını ilan etmektedir.
İnsanca yaşam, sosyal adalet, eşitlik, örgütlenme özgürlüğü ve demokrasi mücadelesini büyütmeye
devam edeceğiz.
Sorunlarımız Ortak, Çözümümüz Birlikte! 21.06.2026"

Kararı alındı.

Haber: Merih Uzun